Μια φορά μια γιαγιά κατάπιε μια μύγα παχιά|Αφιέρωμα στα Cumulative Tales

Μια φορά, μια γιαγιά
κατάπιε μια μύγα παχιά.
Γιατί κατάπιε τη μύγα; Πού να ξέρω εγώ;
Θα τη ρωτήσω και θα σας πω!

(There was an old lady who swallowed a fly,
I don’t know why she swallowed a fly – perhaps she’ll die!)

Από καιρό έψαχνα να βρω τη μετάφραση του βιβλίου There was an Old Lady Who Swallowed a Fly στα ελληνικά. Και να που υπάρχει από τη Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη και τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ποίημα από τη Γηραιά Αλβιώνα για μια κυρία που κατάπιε αρχικά μια μύγα και έπειτα μια αράχνη για να πιάσει τη μύγα και μετά ένα πουλί για να πιάσει την αράχνη και ούτω καθεξής. Παρελαύνουν πλήθος ζώων από το στομάχι της ώσπου στο τέλος πεθαίνει μόλις καταπιεί ένα άλογο!

Ένα παραμύθι με ιδιαίτερο ρυθμό και στοιχεία παράλογα που βασίζεται στην επανάληψη προφανώς αποσκοπώντας στην εκμάθηση των ζώων και φυσικά στη διασκέδαση και στο άφθονο γέλιο. Άγνωστος παραμένει ο αρχικός δημιουργός και φυσικά πλήθος παραλλαγών απαντώνται στην αγγλική προφορική παράδοση. Το 1952 καταγράφηκε η μορφή που ξέρουμε κ έχουμε τώρα στα χέρια μας από την Rose Bonne.  Η εικονογράφηση έγινε από τη συγγραφέα και εικονογράφο Pam Adams (1919-2010) που δημιούργησε μεταξύ άλλων την πρωτότυπη σειρά Books with Holes (Βιβλία με Τρύπες) στη δεκαετία του 1990.

Το There was an Old Lady Who Swallowed a Fly είναι ένα αγαπημένο, παραδοσιακό βρετανικό ποίημα από αυτά που αποκαλούνται cumulative tales ή chain tales. Πρόκειται, δηλαδή για ιστορίες που βασίζονται στη συσσώρευση ή απλά ‘αλυσιδωτές ιστορίες’ και συναντώνται σε πολλούς λαούς και πάμπολλες προφορικές παραδόσεις. Εξίσου γνωστά cumulative tales που έφτασαν και στην Ελλάδα μετά από μεταφράσεις είναι το Old MacDonald had a farm και αφορά στην εκμάθηση των ζώων, το χριστουγεννιάτικο The twelve days of Christmas όπου μαθαίνουμε τι μας δωρίζει ο αγαπημένος μας τις μέρες των χριστουγεννιάτικων εορτών, το ιαπωνικό The Stonecutter που θυμίζει την ιστορία των αδελφών Γκριμ Η Γυναίκα του Ψαρά.

Αντίστοιχα, στη χώρα μας έχουμε το κλασσικό Ντίλι ντίλι το Καντήλι. Συχνά, οι επαναλήψεις σε αυτού του είδους τις ιστορίες έχουν να κάνουν με αριθμούς, ζώα, φαγητά ή διάφορα γεγονότα από την καθημερινή ζωή όπως το κλασσικό αγγλικό This is The House Jack Built (Το Σπίτι που Έχτισε ο Τζακ, εκδόσεις Λιβάνη) και το (απολαυστικό με το οποίο ξεκαρδίζονταν όλα τα πιτσιρίκια σε ένα μουσικοκινητικό προγράμμα που παρακολουθούσαμε με τη μικρή μου) Chicken Licken /The Sky is Falling που κυκλοφορεί στη χώρα μας μόνο στα αγγλικά από την εταιρεία ξενόγλωσσων βιβλίων Express Publishing.

Εσείς γνωρίζετε άλλες τέτοιες ‘αλυσιδωτές ιστορίες’;

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s